Milion na zabytki w Bydgoszczy. Sześć adresów do remontu

Na ul. Fordońskiej 156 ruszyła odbudowa ceglanych murów dawnej hali Fabryki Lloyda. Ten adres otwiera tegoroczną listę zadań, które mają otrzymać miejskie wsparcie w ramach Bydgoskiego Programu Wsparcia Renowacji Zabytków. Pula to 1 000 000 zł, rekomendowana przez komisję z udziałem Miejskiego Konserwatora Zabytków. Jeśli radni przyjmą uchwałę, wykonawcy mają czas tylko do końca roku.

W planie znalazły się konkretne, widoczne z ulicy prace. Oprócz odbudowy murów przy Fordońskiej 156, przewidziano remont elewacji frontowej kamienicy przy ul. Dworcowej 2/Pomorskiej 1 (od strony Dworcowej) oraz odnowienie elewacji frontowej i bocznej przy ul. Podgórnej 5. Do tego dojdzie renowacja elewacji frontowej przy ul. Chocimskiej 18. Na liście są też dwa obiekty UKW: remont portali wejściowych w gmachu przy pl. Kościeleckich 8 i odświeżenie elewacji frontowej budynku przy pl. Weyssenhoffa 11.

Łączna wartość prac w tych sześciu miejscach to około 3,3 mln zł. Zgodnie z warunkami wsparcia wszystkie dofinansowane roboty muszą się zakończyć w 2026 roku. To oznacza napięte harmonogramy i szybkie tempo robót — fronty kamienic mają wrócić do formy przed zimą.

Efekt takich działań mieszkańcy już znają. W 2025 roku odświeżono m.in. elewację przy ul. Nakielskiej 4 oraz część narożnej kamienicy u zbiegu Dworcowej i Pomorskiej (od wschodniej strony). Miejska dotacja pomogła też odtworzyć drzwi do rewitalizowanego gmachu dawnej synagogi w Starym Fordonie. Teraz lista jest dłuższa i obejmuje różne części miasta.

To miejsce pamięta gwar stoczni i rytm nitowanych konstrukcji. Hala produkcyjna, powstała pod koniec XIX wieku, obsługiwała bydgoską stocznię i Fabrykę Maszyn na Kapuściskach Małych założoną w 1887 roku, przy starorzeczu Brdy i porcie przeładunkowym. Wytwarzano tu kotły parowe, żurawie, stalowe konstrukcje i łańcuchy holownicze, a z tej tradycji wywodzą się barki „Lemara” i „Carmen”. Do zakładu prowadziła bocznica kolejowa.

W 1891 roku halę przejęło Bydgoskie Towarzystwo Żeglugi Holowniczej — największe w mieście przedsiębiorstwo żeglugi śródlądowej, a od 1920 roku jedno z większych w kraju. Po przebudowie i pracach konserwatorskich obiekt w 2020 roku ożył jako przestrzeń kulturalna. Pożar w 2024 roku przerwał ten etap, ale właściciel podjął decyzję o odbudowie. Miasto w 2025 roku wsparło już projekt rekonstrukcji, a teraz dofinansowanie ma pomóc odtworzyć ceglane mury niemal w identycznym kształcie jak przed zgliszczami.

To nie tylko remont elewacji. To powrót fragmentu stoczniowej historii nad Brdą, który łączy pamięć o przemyśle z dzisiejszym życiem kulturalnym.

Program dotacyjny to element większej układanki, którą miasto nazywa rewitalizacją „Salonu Bydgoszczy”. Oprócz konserwatorskich dotacji i nakazów remontowych wprowadzono zwolnienia z opłat za zajęcie pasa drogowego pod kawiarnie, konkursy na estetyczne witryny, przebudowano Stary Rynek i okoliczne ulice, restylizowano mosty oraz przywrócono historyczny wygląd ul. Cieszkowskiego. Porządkowane są nośniki reklamowe, a miejscowe plany zagospodarowania mają chronić zabytki. Nad kluczowymi projektami czuwa Rada ds. Estetyki Miasta.

Na ten rok zaplanowano jeszcze dokończenie prac przy rewitalizacji Wyspy Młyńskiej i dalszą modernizację otoczenia Starego Kanału Bydgoskiego. Równolegle trwają intensywne przygotowania do utworzenia w Spichrzach nad Brdą Muzeum Historii Bydgoszczy. Te działania układają się w jedną ścieżkę: od porządkowania przestrzeni po remonty zabytków, które realnie zmieniają wygląd centrum i okolic.

Który z adresów zobaczymy odmieniony jako pierwszy? O tym zdecydują wykonawcy i tempo prac, ale warunek zakończenia robót w tym roku ustawia jasny horyzont.