175 lat kolei w Bydgoszczy: wystawa na dworcu 22 sierpnia

Fundacja Instytut Edukacyjny Kolej na Ciebie zaprasza na święto kolei — 22 sierpnia 2026 (sobota) Dworzec Bydgoszcz Główna zamieni się w miejsce spotkań pasjonatów transportu szynowego, ale też rodzin, które chcą zobaczyć, jak wygląda kolej od środka. Organizatorzy zapowiadają wydarzenie, które pokaże historię, współczesność i znaczenie kolei dla kolejnych pokoleń.

Na ekspozycji będzie można z bliska obejrzeć lokomotywy, wagony i specjalistyczne pojazdy techniczne, a także zajrzeć do miejsc zwykle niedostępnych dla podróżnych. W programie są spotkania z popularnymi twórcami internetowymi zajmującymi się tematyką kolejową oraz strefa rodzinna z atrakcjami dla dzieci.

Na pamiątkę przygotowano kolekcjonerski bilet okolicznościowy z okazji 175 lat kolei w Bydgoszczy. Działać będzie kawiarenka Izby Tradycji Kolejnictwa w Bydgoszczy z napojami i przekąskami. Swoje stoiska zapowiedzieli partnerzy przedsięwzięcia — w tym kampania Bezpieczny Przejazd — oraz prezentacje dotyczące działania kolejowej łączności radiowej.

13 lipca 1851 roku, w pogodną niedzielę, tłumy bydgoszczan zebrały się na Okolu i w rejonie stacji na folwarku w Bocianowie, przy końcu piaszczystej drogi — w miejscu dzisiejszej ulicy Dworcowej. Powodem był próbny przejazd po pierwszym odcinku Kolei Wschodniej z Krzyża do Bydgoszczy, liczącym 145 kilometrów. Po godzinie szesnastej na stację wjechały dwie udekorowane maszyny: parowozy „Brda” i „Wda”, z wagonami pełnymi pruskich dostojników witanych przy dźwiękach orkiestry.

Niespełna dwa tygodnie później do miasta dotarł specjalny skład ze Szczecina z królem Prus Fryderykiem Wilhelmem IV, który uroczyście otworzył nową linię kolejową.

W nocy z 27 na 28 lipca 1851 roku z Bydgoszczy do Berlina odjechał pierwszy regularny pociąg pasażerski. Jechał z prędkością 35 km na godzinę okrężną trasą przez Szczecin i docierał do celu po ponad trzynastu godzinach. Dziś taka podróż zajmuje nieco ponad sześć godzin.

W Bydgoszczy powstała Dyrekcja Kolei Wschodniej — pierwsza państwowa dyrekcja kolejowa w Europie i jedna z pierwszych tego typu instytucji na świecie. Pod koniec XIX wieku zarządzała siecią o długości 4833 kilometrów, rozciągającą się od Berlina po Kłajpedę. Już w 1888 roku na dworcu w Bydgoszczy odprawiono 214 tysięcy podróżnych i przewieziono 147 tysięcy ton towarów. Toruński historyk prof. Sławomir Kalembka wskazywał, że dziś miasto jest jednym z ważniejszych węzłów dróg żelaznych w Polsce, a w pierwszych dekadach funkcjonowania pełniło przede wszystkim rolę ogniwa łączącego Berlin z północno‑wschodnimi ziemiami ówczesnej Rzeszy.