Wał obronny i fosa przy Magdzińskiego w Bydgoszczy. Prace trwają

Wykop przy skrzyżowaniu ul. Magdzińskiego i ul. Przy Zamczysku odsłonił wał obronny stykający się z reliktami fosy. To część systemu, który oddzielał miasto od zamku. Badania prowadzi pracownia archeologiczna Aureus. — „Na ten moment wiemy, że odkryliśmy wał ziemny wzmacniany konstrukcjami kamiennymi” — mówi Anna Retkowska z Aureusa.

Archeolodzy pracują tu od kilku tygodni, w rejonie dawnego targowiska i niedawnego parkingu. W połowie września w wykopie pracuje ciężki sprzęt, a pod warstwami zasypisk widoczne są kamienne wzmocnienia umocnień. Odsłonięty wał dochodzi do linii dawnej fosy po zachodniej stronie działki. Lokalizacja odpowiada skrajowi średniowiecznego miasta, sąsiadującego z zespołem grodowo‑zamkowym.

Na poziomie około 4 metry natrafiono na zachowane drewno powiązane z konstrukcją umocnień. Zespół badawczy nie przesądza, czy to pozostałości wczesnośredniowiecznego grodu czy podgrodzia — konieczne jest poszerzenie rozpoznania. W trakcie badań trafiają się też zabytki ruchome związane z użytkowaniem tego miejsca. Prace mają potrwać jeszcze kilka tygodni; badacze zapowiadają zejście głębiej, również do poziomu wód gruntowych, gdzie drewno bywa najlepiej zachowane.

Nazwa ulicy Podwale przypomina o dawnym przebiegu umocnień. W 2005 roku, przy Podwale 15, odsłonięto przede wszystkim nabrzeże szerokiej fosy. W 2016 roku, podczas badań pod biurowiec Immobile K3 przy Placu Kościelskich, stwierdzono zasypiska fosy zamkowej i fosy miejskiej oraz ślady grobli lub mostu prowadzącego z miasta na wyspę zamkową.

Nadzór nad trwającymi wykopaliskami sprawuje prof. Jacek Bojarski z Katedry Starożytności i Wczesnego Średniowiecza w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika. Ten sam zespół w październiku i listopadzie 2025 pracował po przeciwnej stronie ul. Przy Zamczysku, na parceli po dawnym przedszkolu „Alf”, ustalając m.in., że oś założenia zamkowego biegnie w kierunku wschód–zachód.

Badania archeologiczne w Bydgoszczy poprzedzają realizację inwestycji prywatnej. Na narożnej parceli PRO Investment planuje budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami w parterze, zaprojektowany w skali nawiązującej do zabudowy staromiejskiej.