VR w terapii lęku i depresji. UKW wspiera szpital w Świeciu

Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy i Wojewódzki Szpital Zdrowia Psychicznego im. dr. Józefa Bednarza w Świeciu łączą naukę z praktyką kliniczną. Pacjenci będą poruszać się po cyfrowo odwzorowanym parku szpitalnym w goglach VR, a aktywność ich mózgu zarejestruje opaska EEG. Cel jest prosty: sprawdzić, czy wirtualna natura potrafi zmniejszać lęk i objawy depresji równie skutecznie jak spacer między drzewami na żywo.

Umowę użyczenia podpisano 9 października 2026. Wydział Informatyki UKW przekazał czujnik EEG, który zapewni zaplecze pomiarowe dla wspólnych badań i zajęć terapeutycznych. Sprzęt — opaska EEG BrainBit — pozwoli śledzić elektryczną aktywność mózgu w trakcie sesji VR oraz podczas spacerów w rzeczywistym parku na terenie placówki w Świeciu.

Po stronie uczelni projekt prowadzi zespół informatyczny, a po stronie szpitala odpowiadają za niego specjaliści pracujący na co dzień z pacjentami. Dr inż. Agata Milczewska, zastępczyni dyrektora szpitala ds. ekonomiczno‑eksploatacyjnych, zwraca uwagę na wagę stałej współpracy z uczelniami — to dostęp do aktualnych technologii i ludzi, którzy potrafią je dopasować do potrzeb terapii.

Powstaje aplikacja, która odtworzy park szpitalny — ścieżki, zieleń, znane punkty orientacyjne. Pomysł wyrósł z doświadczeń terapeutycznych mgr Joanny Kalety, terapeutki zajęciowej, oraz dr Martyny Janickiej, specjalistki psychologii klinicznej. Zajęcia w goglach mają przenieść do sali część korzyści, jakie daje wyjście z oddziału: swobodniejszą rozmowę, rozluźnienie, kontakt z otoczeniem przyjaznym i rozpoznawalnym. To także opcja wtedy, gdy pogoda albo stan zdrowia uniemożliwiają spacer na zewnątrz.

Badania zostały zaprojektowane porównawczo. Jedna grupa przejdzie trasę po prawdziwym parku na terenie Wojewódzkiego Szpitala Zdrowia Psychicznego w Świeciu, druga — tę samą trasę w wirtualnej rzeczywistości. „Będziemy sprawdzać skuteczność działań terapeutycznych pod kątem redukcji objawów lękowych, objawów depresyjnych, a także poczucia ogólnego dobrostanu” — mówi dr Martyna Janicka w komunikacie Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.

W tle jest jasne pytanie kliniczne: czy terapia VR w Świeciu może przynieść pacjentom porównywalne efekty do kontaktu z realną zielenią, kiedy wyjście z oddziału nie wchodzi w grę? Odpowiedź mają przynieść zarówno wyniki kwestionariuszy, jak i pomiary EEG prowadzone tym samym protokołem dla obu grup.

Za stronę technologiczną odpowiada m.in. dr inż. Dariusz Mikołajewski, prof. uczelni, kierownik Katedry Systemów Inteligentnych i Teleinformatyki UKW. Zespół stawia na dostępność rozwiązań — część urządzeń to sprzęt komercyjny, co ułatwia wdrożenia i obniża koszty. Taki wybór otwiera też drogę do zajęć grupowych: jeden terapeuta ma prowadzić równolegle 14–15 osób, a scenariusze sesji można precyzyjnie dostosowywać do potrzeb poszczególnych pacjentów. Zaletą VR jest również przewidywalność: identyczna trasa i warunki „pogodowe” niezależnie od pory dnia czy pory roku.

Dr hab. inż. Izabela Rojek, prof. uczelni, dziekan Wydziału Informatyki UKW, akcentuje praktyczny cel projektu: rezultaty mają wyjść poza mury uczelni i przełożyć się na codzienną pracę terapeutów w szpitalu. Dla pacjentów oznacza to szansę na regularne zajęcia w powtarzalnym, bezpiecznym środowisku — również wtedy, gdy realny spacer po parku jest niemożliwy.

Przekazany czujnik to czterokanałowa opaska EEG BrainBit, która stanie się podstawowym narzędziem rejestracji sygnałów mózgowych w całym przedsięwzięciu.