Bydgoszcz odczuje ETS-2 od 2027: ile dopłacimy za paliwo

UE ETS-2 to osobny system wobec dotychczasowego handlu emisjami, który ma objąć paliwa do ogrzewania budynków i do transportu drogowego. W praktyce opłaty trafią w cenę paliw i energii — według zasady, że płaci zanieczyszczający. System ma ruszyć od 2027 i został już przyjęty w prawie unijnym; teraz trwa jego wdrożenie do polskich przepisów.

Dla Bydgoszczy oznacza to koszty przy dystrybutorze i na rachunkach za ciepło, a pośrednio także droższe usługi transportowe. To będzie odczuwalne w portfelach.

Dzisiejszy, „bazowy” ETS działa od lat na mocy dyrektywy 2003/87/WE i obejmuje m.in. elektrownie, energochłonny przemysł, loty w UE/EOG i żeglugę. Cel obecnego etapu to spadek emisji netto o 62% do 2030 r. względem 2005. Rozliczane są głównie CO₂, N₂O, metan i perfluorowęglowodory; emitent musi mieć uprawnienia (EUA) z puli darmowej lub kupionej na aukcjach. Dochody ze sprzedaży trafiają do budżetów państw, a obecna cena emisji tony CO₂ to około 77 EUR.

Polska — według analizy Wandy Buk i Marcina Izdebskiego — jest w grupie krajów najmocniej narażonych na skutki ETS-2. Powody są proste: duże zapotrzebowanie na ciepło w naszym klimacie, najwyższy w Europie udział węgla w ogrzewaniu mieszkań i wciąż niski udział aut elektrycznych lub wodorowych. To mieszanka, która podbija koszty przejścia.

Start systemu przewidziano na 2027. Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi transpozycję unijnych przepisów do prawa krajowego; zwłoka grozi sankcjami finansowymi.

Jak mogą wyglądać dopłaty w cenie litra? W 2030 prognozowany dodatkowy koszt to: Diesel +0,65 zł, PB95 +0,54 zł, LPG +0,38 zł. W 2040: Diesel +3,41 zł, PB95 +2,84 zł, LPG +1,99 zł. W 2050: Diesel +5,77 zł, PB95 +4,80 zł, LPG +4,80 zł. To tylko prognozy.

W tle są pieniądze i osłony. Komisja Europejska zaproponowała rekordowe Wieloletnie Ramy Finansowe sięgające 2 bilionów euro, a dostęp do środków ma być powiązany z wdrożeniem ETS-2, którego wpływy zasilą budżet UE. Żeby łagodzić skutki społeczne, powołano Społeczny Fundusz Klimatyczny wart 86,7 mld euro — wsparcie dla gospodarstw domowych, mikrofirm i użytkowników transportu. Resort klimatu przyznaje, że regulacje są złożone; jednocześnie wciąż brakuje szerokiej kampanii informacyjnej i oficjalnych, szczegółowych komunikatów.

Co dalej? Trwają prace nad wdrożeniem i możliwe, że szersze informacje pojawią się blisko startu systemu. Na dziś kluczowe jest śledzenie procesu legislacyjnego i zapowiadanych form wsparcia z funduszu społecznego. To będzie moment na weryfikację własnych kosztów.