13 zabytków Bydgoszczy z dofinansowaniem. 200 tys. dla katedry

Na Starym Mieście prace przy ołtarzu św. Józefa w Katedrze Bydgoskiej wchodzą w finałowy etap — na ten cel idzie 200 tysięcy złotych. To część nowej puli wsparcia, z której skorzysta 13 zadań konserwatorskich w mieście. Pieniądze pochodzą z dwóch źródeł: Funduszy Europejskich dla Kujaw i Pomorza 2021–2027 w wysokości 660 tysięcy złotych oraz z budżetu województwa — 230 tysięcy złotych.

Katedra Bydgoska, czyli Kościół Farny pw. śś. Marcina i Mikołaja, wyrasta nad Starym Rynkiem z ceglanej gotyckiej bryły. Zbudowana w XV wieku jako świątynia drewniana, po pożarach przeszła w murowany gotyk. W środku są cenione obrazy maryjne, w tym „Madonna z Różą” z ołtarza głównego, liczne ołtarze, ambona i późnorenesansowa chrzcielnica z mosiądzu. Nowe dofinansowanie domknie konserwację bocznego ołtarza pw. św. Józefa — to prace wymagające precyzji, ale też odporne na pospieszanie, bo każdy fragment polichromii i złoceń trzeba zabezpieczyć na lata.

Drugie duże zadanie dotyczy kolejowej wieży ciśnień przy ul. Inwalidów. Obiekt powstał w latach 1930–1931 wraz z rozbudową węzła na magistrali węglowej prowadzącej z Górnego Śląska do portu w Gdyni. Cylindryczny trzon z cegły dźwiga dziesięcioboczną głowicę z latarnią; wewnątrz jest stalowy zbiornik o pojemności 500 m³. Wieża łączy rys neogotyku z modernizmem i ma 25 metrów wysokości. Po wycofaniu parowozów została bez funkcji i niszczała — od trzech lat nowi właściciele konsekwentnie przywracają jej formę. Teraz 100 tysięcy złotych pójdzie na prace ratunkowe elewacji.

Pakiet dotacji obejmuje również szereg prac w świątyniach: remont i konserwację dachu transeptu kościoła pw. św. Trójcy; kolejny etap (VII) remontu dachu w kościele pw. śś. Apostołów Piotra i Pawła; kontynuację konserwacji polichromii stropu w kościele pw. Miłosierdzia Bożego (etap 2026); prace przy wielobarwnych polichromiach na deskach sklepienia nawy głównej w kościele pw. św. Józefa Rzemieślnika (III etap); a także następny — już XIV etap — remontu kościoła pw. św. Antoniego z Padwy.

Wsparcie trafi też na obiekty świeckie. Uniwersytet Kazimierza Wielkiego zrealizuje renowację południowej i zachodniej elewacji gmachu przy Placu Kościeleckich 8. Zaplanowano odnowę elewacji budynku przy Placu Weyssenhoffa 11. W kamienicy przy pl. Wolności 3 odtworzony zostanie historyczny wygląd sieni i klatki schodowej, a dla kościoła pw. św. Jana Apostoła i Ewangelisty przygotowana będzie dokumentacja techniczna do przyszłych prac konserwatorsko-budowlanych.

Muzyka również zyska nowy blask — przewidziano restaurację organów firmy Paul Voelkner w kościele pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa oraz konserwatorsko-restauratorskie prace przy ołtarzu św. Teresy w tej samej świątyni. Kiedy znów zabrzmią w pełni? Na liście zadań jest dedykowana pozycja obejmująca instrument.

Dotacje przyznano w ramach programu ochrony zabytków działającego w regionie od 2009 roku. Środki tworzą dwie pule: 660 tysięcy złotych z Funduszy Europejskich dla Kujaw i Pomorza 2021–2027 oraz 230 tysięcy złotych z budżetu województwa. To dofinansowanie zabytków Bydgoszcz w praktyce oznacza widoczne prace — rusztowania przy elewacjach, zabezpieczenia dachów, odnowione wnętrza i detale, które budują klimat ulic i placów.

Równolegle miasto przyspiesza rewitalizację własnymi narzędziami: działa Bydgoski Program Ochrony Zabytków, wydawane są nakazy remontów, a kawiarnie korzystają ze zwolnień z opłat za zajęcie pasa drogowego, co ożywia partery. Do tego konkursy i przebudowy ulic, chodników oraz mostów, których efekty widać choćby po odświeżonych pierzejach i bardziej przyjaznych przejściach. Przy prezydencie funkcjonuje Rada ds. Estetyki — opiniuje kluczowe projekty i wskazuje rozwiązania — a plastyk miasta interweniuje tam, gdzie szybka decyzja ratuje detal. Kierunek wyznaczają też miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, które ułatwiają prowadzenie prac przy historycznej zabudowie.

Efekt? Więcej zadbanych fasad, bezpieczniejsze dachy, oczyszczone wnętrza i instrumenty gotowe do koncertów — a to wszystko w miejscach, które mijamy w drodze na targ, do szkoły czy na spacer po wyspie. I choć lista obejmuje tylko 13 zadań, każda odnowiona cegła i każde przywrócone złocenie składają się na codzienny obraz miasta.