Ojcowie częściej na rodzicielskim, rzadziej na ojcowskim — ZUS 2025

W pierwszych ośmiu miesiącach 2025 roku z urlopu rodzicielskiego skorzystało 35,1 tys. mężczyzn. To już niemal wynik całego 2024 roku, gdy urlop wzięło 41,9 tys. ojców, i blisko dwukrotnie więcej niż w 2023 roku, kiedy z tego prawa skorzystało 19 tys. mężczyzn. ZUS łączy wzrost z wdrożeniem dyrektywy work-life balance. „Cieszymy się, że rośnie liczba par, które decydują się dzielić urlopem rodzicielskim” — mówi Karolina Andrian z Fundacji Share the Care.

Jednocześnie spada popularność urlop ojcowski: w 2023 r. skorzystało z niego 182 tys. mężczyzn, w 2024 r. 162 tys., a od stycznia do sierpnia 2025 r. 91,6 tys.. To wyraźny spadek.

2 tygodnie w 100 proc. płatne — tak wygląda urlop ojcowski, który trzeba wykorzystać do pierwszych urodzin dziecka. Jego zadanie jest proste: wsparcie mamy w połogu i opieka nad noworodkiem. Urlop rodzicielski to inna historia: aż 41 tygodni do podziału między rodziców, płatne na poziomie 70 proc. zasiłku, z możliwością wykorzystania aż do końca roku, w którym dziecko kończy 6 lat. Daje to przestrzeń na budowanie relacji taty z maluchem i spokojniejszy powrót mamy do pracy. „Martwi nas spadek liczby ojców korzystających z urlopu ojcowskiego” — dodaje Andrian, zwracając uwagę na mylenie ról tych świadczeń.

Średni czas rodzicielskiego wykorzystywany przez mężczyzn też się kurczy: w 2023 r. było to 49 dni, w 2024 r. 47, a w 2025 r. już tylko 40 dni. To mniej niż przysługujące każdemu tacie dziewięć tygodni części nietransferowalnej, której nie może przejąć drugi rodzic. W praktyce do dyspozycji jest więcej, bo całość rodzicielskiego to 41 tygodni. Krócej nie znaczy lepiej dla dziecka — zwłaszcza po pierwszych miesiącach życia.

Każdy tata ma własne 9 tygodni rodzicielskiego. Tych dni nie odda.

Zmniejsza się różnica w wysokości wypłat za czas urlopu rodzicielskiego. Od stycznia do sierpnia 2025 r. przeciętna dzienna kwota dla ojca wynosiła 173 zł, a dla matki 140 zł, czyli 81 proc. poziomu ojca. Rok wcześniej relacja wynosiła 74 proc. (167 zł do 124 zł), a w 2023 r. 70 proc. Dłuższa seria też pokazuje zwężanie nożyc: od 61,7 proc. w 2022 r. do 81,3 proc. w 2025 r. (styczeń–sierpień).

To krok w stronę mniejszej luki płacowej.

Dla rodzin z Bydgoszczy kluczowy jest kalendarz: ojcowski trzeba wziąć przed pierwszymi urodzinami dziecka, a rodzicielski można rozłożyć na później. Jeśli tata bierze rodzicielski tuż po porodzie, skraca sobie czas z dzieckiem w przyszłości — na tym traci relacja w późniejszym okresie. Rozmowa z pracodawcą i jasny plan obu urlopów to dziś podstawa. Sprawdź terminy w kalendarzu dziś.