Dwa cięcia zamiast pięciu. Centrum Onkologii w Bydgoszczy szkoli

Dwa cięcia zamiast pięciu — tak wygląda hybrydowa operacja płuc prezentowana w Centrum Onkologii w Bydgoszczy. Na sali wykładowej siedzieli chirurdzy z 17 ośrodków, a na ekranach widzieli na żywo to, co działo się na bloku operacyjnym. To szkolenie ma bardzo konkretny cel: przenieść nową technikę do kolejnych szpitali.

Konferencja skupiła się na technice biportal RATS (bi-RATS) — to połączenie chirurgii robotycznej (RATS) z torakoskopią (VATS). W praktyce oznacza to dwa nacięcia zamiast pięciu, zachowanie pełnej precyzji robota i krótszy powrót do sprawności. Dr Przemysław Bławat z Oddziału Klinicznego Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów ujął to krótko: „zamiast pięciu cięć wykonujemy tylko dwa, więc okres rekonwalescencji pacjenta, ból pooperacyjny są znacznie mniejsze”.

Nowa metoda przynosi też efekt finansowy — asysta używa zewnętrznych staplerów, co ogranicza koszty materiałów. Co ważne, mimo rozległych resekcji anatomicznych, czasy zabiegów były krótsze niż w standardowej chirurgii robotycznej. Ten model wymaga jednak świetnie zgranego duetu: przy konsoli i przy stole operacyjnym stoją specjaliści o porównywalnym poziomie trudności zadań i odpowiedzialności.

Pionierskie operacje biportal RATS w tym ośrodku wykonują dr Przemysław Bławat i dr Łukasz Żołna. Obaj przeszli szkolenie w Barcelonie pod okiem dr Amaii Ojanguren i od stycznia wdrażają tę technikę w bydgoskiej torakochirurgii. Skąd wzięli know-how? Z miejsca, gdzie takie operacje robi się od lat i na dużą skalę.

Praktyka to słowo-klucz tego spotkania. Operacje prowadzone przez bydgoski zespół były transmitowane do sali wykładowej, a komentarze ekspertów pozwalały krok po kroku śledzić decyzje i manewry. Dr Maciej Dancewicz, koordynator Oddziału Klinicznego Chirurgii Klatki Piersiowej i Nowotworów, podkreśla, że ośrodek od dawna idzie drogą małoinwazyjności — aż 84% operacji wykonują metodami ograniczającymi uraz i pobyt w szpitalu.

Na szkoleniu pojawiło się kilkudziesięciu uczestników z 17 ośrodków. Podczas otwarcia prof. Janusz Kowalewski, dyrektor Centrum Onkologii w Bydgoszczy, mówił wprost: „Takie wydarzenia budują środowisko, które nie tylko wdraża nowe technologie, ale również potrafi się nimi dzielić”. Na liście ekspertów byli goście z Polski i z zagranicy, z Barceloną na czele.

Skala? W torakochirurgii w kraju wykonano już ok. 1000 operacji z użyciem robota, z czego ponad 300 w Bydgoszczy. Bydgoski zespół ma na koncie ponad 320 robotycznych zabiegów klatki piersiowej. Jak ocenia dr hab. Cezary Piwkowski, prof. UMP, prezes Polskiego Towarzystwa Kardio-Torakochirurgów, krajowa częstość procedur małoinwazyjnych nie odstaje od średniej europejskiej, a nierzadko ją przebija.

Dla pacjenta te liczby przekładają się na coś bardzo konkretnego: mniejszy ból po operacji, krótszą rekonwalescencję i lepszy efekt kosmetyczny — bez rezygnacji z precyzji preparowania struktur anatomicznych. Zespół zapowiada włączenie hybrydowej metody na stałe do wachlarza zabiegów w Bydgoszczy, a praktyczny format konferencji ułatwi kolejnym ośrodkom powtórzenie tego procesu krok po kroku.