Czy Bydgoszcz jest gotowa na nowe zakazy palenia? Koniec pobłażania dla dymu

Nowe przepisy dotyczące zakazu palenia w przestrzeni publicznej to nie tylko zapis ustawowy, ale także konsekwencja twardych danych o wpływie dymu tytoniowego na zdrowie publiczne. Od 1 lipca 2025 r. zaczynają obowiązywać w Polsce kolejne regulacje ograniczające palenie wyrobów tytoniowych. Czy Bydgoszcz sprosta nowym realiom i zapewni mieszkańcom przestrzeń wolną od szkodliwego dymu? To wyzwanie, które dotyczy nas wszystkich.

Jakie zmiany przyniosą nowe przepisy?

Od 1 lipca 2025 roku rozszerza się lista miejsc objętych zakazem palenia papierosów, papierosów elektronicznych oraz nowatorskich wyrobów tytoniowych. Zgodnie z ustawą z 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych, każda osoba ma prawo do życia w środowisku wolnym od dymu tytoniowego, pary z e-papierosów oraz substancji z nowatorskich wyrobów.

Zakaz palenia obowiązuje m.in. w szpitalach, szkołach, przedszkolach, uczelniach, zakładach pracy, lokalach gastronomiczno-rozrywkowych, środkach transportu publicznego i ich infrastrukturze, obiektach sportowych, placach zabaw oraz innych pomieszczeniach dostępnych publicznie. Osoby łamiące ten zakaz mogą zostać ukarane mandatem do 500 zł.

Czy dym naprawdę jest aż tak groźny?

Co roku w Polsce z powodu palenia papierosów umiera około 70 tysięcy osób – to 17% wszystkich zgonów. Na świecie jest to ponad 8 milionów osób rocznie. Ponad 90% przypadków raka płuc dotyczy osób palących lub byłych palaczy. W Polsce diagnozuje się ponad 20 tysięcy takich przypadków rocznie.

Bierne palenie, czyli wdychanie dymu przez osoby niepalące, jest bardziej toksyczne niż palenie czynne. Dym bocznego strumienia zawiera od 5 do 15 razy więcej tlenku węgla i od 2 do 20 razy więcej nikotyny niż dym głównego strumienia, wdychany przez palacza. Bierne palenie zwiększa ryzyko raka płuc i chorób serca, a u dzieci powoduje m.in. niższą masę urodzeniową, infekcje dróg oddechowych, astmę, nawracające zapalenia ucha czy ryzyko nagłego zgonu niemowlęcia.

Z danych WHO wynika, że aż 80% palaczy pali w obecności osób niepalących. E-papierosy również są szkodliwe – wytwarzają parę zawierającą nikotynę, glikol propylenowy i substancje zapachowe, które wpływają na zdrowie osób z otoczenia.

Czy Bydgoszcz zrobi krok dalej?

Obowiązujące przepisy umożliwiają radom gmin ustanawianie dodatkowych miejsc objętych zakazem palenia. To oznacza, że władze Bydgoszczy mogą rozszerzyć istniejące zakazy o kolejne przestrzenie publiczne – np. parki, okolice szkół czy obszary rekreacyjne.

We Francji od 1 lipca 2025 r. zacznie obowiązywać zakaz palenia papierosów na plażach, w parkach, przy obiektach sportowych i przed szkołami. Francuska minister zdrowia ogłosiła, że jej celem jest, by dzieci urodzone w 2025 r. były pierwszym pokoleniem bez tytoniu. Zakaz nie obejmuje e-papierosów.

Co grozi za złamanie zakazu?

Zgodnie z ustawą, osoby naruszające zakaz palenia papierosów, papierosów elektronicznych lub nowatorskich wyrobów tytoniowych w miejscach objętych zakazem dopuszczają się wykroczenia. Za takie naruszenie grozi grzywna do 500 zł – mandat może nałożyć policjant lub strażnik miejski.

Bydgoszcz może być przykładem. Ale czy będzie?

Nowelizacja ustawy daje samorządom konkretne możliwości, by działać na rzecz zdrowia mieszkańców. Ochrona przed biernym paleniem nie jest przywilejem, ale prawem zapisanym w przepisach. Wprowadzenie zakazów w nowych miejscach to realny sposób na zmniejszenie ekspozycji na szkodliwe substancje w przestrzeni publicznej.

Bydgoszcz, jeśli podejmie takie działania, może stać się jednym z miast wyznaczających standardy w walce z biernym paleniem – na wzór rozwiązań przyjmowanych w innych krajach europejskich.