Co piąty nowotwór. III Spotkania Uro-Onko w Bydgoszczy

Co piąty przypadek raka w naszej populacji dotyczy układu moczowo‑płciowego. To liczba, która nie daje spokoju lekarzom – i która stała za programem tegorocznych III Kujawsko-Pomorskich Spotkań Urologiczno-Onkologicznych. Jak ujął to dr hab. n. med. Krzysztof Koper, prof. UMK: „ta grupa nowotworów stanowi już ponad 20% zachorowań”. A starzejące się społeczeństwo tylko ten trend wzmacnia.

Właśnie dlatego 13 grudnia w Centrum Onkologii im. prof. Franciszka Łukaszczyka w Bydgoszczy spotkali się specjaliści od urologii, onkologii klinicznej, radioterapii, medycyny nuklearnej, diagnostyki obrazowej i patomorfologii. Konferencję współorganizowały: Szpital Uniwersytecki nr 1 im. Jurasza, Szpital Uniwersytecki nr 2 oraz Collegium Medicum UMK, a patronatu udzielił Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Pracami Komitetu Organizacyjno‑Naukowego kierowali dr hab. n. med. Jan Adamowicz, prof. UMK i dr hab. n. med. Krzysztof Koper, prof. UMK, koordynator Oddziału Klinicznego Onkologii, Odcinek A.

Uczestnicy nie mieli wątpliwości: nowoczesna uroonkologia to gra zespołowa. Prof. Koper podkreślał, że liczy się układanie terapii „w odpowiedniej sekwencji”, bo kolejność potrafi wzmocnić efekt każdej z metod. Ten wspólny plan obejmuje diagnostykę, leczenie systemowe, radioterapię i chirurgię – w tym coraz częściej chirurgię robotyczną, która ogranicza powikłania, skraca hospitalizację i poprawia komfort pacjentów.

Jest w tym też prosta prawda, o której lekarze mówią bez przerwy: „Im szybciej rozpoznamy nowotwór, tym większe mamy szanse na całkowite wyleczenie” – zaznaczył prof. Koper. Profilaktyka i wczesna diagnostyka to pierwsza linia obrony.

Silnie wybrzmiał wątek onkologii nuklearnej. Prof. Bogdan Małkowski, koordynator Zakładu Medycyny Nuklearnej w Centrum Onkologii w Bydgoszczy, przypomniał, że rak prostaty jest najczęstszym nowotworem u mężczyzn – a więc i polem do największego postępu. Wyjaśniał ideę połączenia precyzyjnego obrazowania z leczeniem radiofarmaceutykami w jednej cząstce: to sposób, by widzieć mikroskopijne ogniska i jednocześnie działać na rozsiany nowotwór.

Jak wygląda to od strony pacjenta? „Leczenie radiofarmaceutykami polega na dożylnym podaniu znacznika wyznakowanego izotopem leczniczym” – mówił profesor. Zwykle potrzeba od czterech do sześciu cykli i to bywa całość terapii.

O terapii systemowej mówił prof. Tomasz Drewa – prezes Polskiego Towarzystwa Urologicznego, kierownik Katedry Urologii i Andrologii Collegium Medicum UMK oraz kierownik Kliniki Urologii Ogólnej i Onkologicznej Szpitala Uniwersyteckiego nr 1 im. Jurasza w Bydgoszczy. Zwracał uwagę, że wyzwaniem jest dziś nie brak opcji, lecz ich mnogość i konieczność mądrego sekwencjonowania. „Często nie jest to wybór jednej terapii, lecz leczenie sekwencyjne” – podkreślił.

Z jego perspektywy przełom dotyczy zwłaszcza choroby zaawansowanej: do chemioterapii dołączono immunoterapię, a wyniki w przerzutach węzłowych i odległych są „kolosalnie” lepsze niż wcześniej. A na salach operacyjnych rośnie rola systemów robotycznych – to już standard w wielu nowotworach urologicznych.

Bydgoskie spotkanie pokazało coś jeszcze: jak ważna jest regularna wymiana doświadczeń w regionie. U nas – przy Łukaszczyka, w gronie praktyków i badaczy – powstają konsensusy na dziś i kierunki na jutro. A jutro w uroonkologii ma być bardziej precyzyjne, zintegrowane i zwyczajnie skuteczniejsze dla pacjentów.