Bydgoszcz: listopad bez tabu. Prostata i jądra pod lupą

Listopad to miesiąc, w którym więcej mówimy o profilaktyce u mężczyzn — od pracy, przez dom, po gabinet lekarza. Na stronie WSSE w Bydgoszczy przypomniano, że zdrowie nie powinno być tematem wstydu.

Stereotyp „niezniszczalnego twardziela” wciąż bywa wymówką, by odkładać badania i wizyty u specjalistów. Tymczasem nowotwory rozliczają z czasu, nie z odwagi. Najgroźniejsze jest to, że wiele z nich długo nie daje wyraźnych objawów. Dlatego im wcześniej reagujemy, tym większa szansa na skuteczne leczenie.

To w Polsce najczęściej rozpoznawany nowotwór złośliwy u mężczyzn. Każdego roku odnotowuje się około 18 000 nowych rozpoznań, a umiera blisko 5 500 panów. Ryzyko wyraźnie rośnie po 50. roku życia, a pierwsze lata choroby mogą mijać niemal bezobjawowo. W zaawansowanym stadium leczenie jest trudniejsze. Nie odkładaj badań na później.

Alarmem mogą być kłopoty z oddawaniem moczu (np. w nocy), słabszy strumień, uczucie niepełnego opróżnienia, krew w moczu lub nasieniu, a także bóle w dole pleców czy biodrach. Nawet pojedynczy z tych sygnałów to powód do urologicznej konsultacji.

Rak jądra najczęściej dotyczy mężczyzn w wieku 15–40 lat. Stanowi niewielki odsetek wszystkich męskich nowotworów, ale w tej grupie wiekowej jest numerem jeden. W Polsce rozpoznaje się rocznie około 1 100 przypadków. Dobra wiadomość: wcześnie wykryty daje szansę wyleczenia sięgającą ponad 95%.

Wyczuwalny, zwykle bezbolesny guzek lub zgrubienie w jądrze, uczucie ciężkości w mosznie, ból jądra albo pachwiny czy — rzadziej — powiększenie piersi to sygnały, których nie wolno bagatelizować. Samobadanie po ciepłym prysznicu pomaga wyłapać zmiany na starcie.

Jeśli masz 50+, umów profilaktyczną wizytę u urologa; gdy w rodzinie były takie zachorowania, zrób to wcześniej — już po 40. roku życia. Zapytaj lekarza o oznaczenie PSA we krwi i porozmawiaj o Twoim indywidualnym ryzyku. Raz w miesiącu wykonuj samobadanie jąder — najlepiej po kąpieli, kiedy skóra moszny jest rozluźniona. W razie jakichkolwiek niepokojących objawów nie zwlekaj z konsultacją. Ta rozmowa, także w domu, szkole czy pracy, tworzy wsparcie i oswaja temat. Pierwszy krok naprawdę jest najprostszy.