Budownictwo hamuje: 6,22 mld zł zaległości firm w Polsce

W Polsce przeterminowane zobowiązania budownictwa urosły do 6,22 mld zł na koniec sierpnia 2026. W ciągu roku przybyło 409 mln zł, co przekłada się na średni wzrost o 34 mln zł miesięcznie. Dane pochodzą z Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor oraz z informacji o opóźnionych kredytach w bazie BIK.

Problemy z terminową spłatą ma ponad 51,5 tys. przedsiębiorstw. Odsetek firm z zaległościami zwiększył się z 4,61 do 4,71 proc. — to pierwsze pogorszenie tego wskaźnika od 2021 r., gdy wynosił 5,4 proc. W ciągu roku przybyło 1093 podmiotów z opóźnieniami. Branża pozostaje też w czołówce postępowań: w I połowie 2026 r. była 3. pod względem liczby upadłości i 1. pod względem restrukturyzacji (dane Centralnego Ośrodka Informacji Gospodarczej).

Największą skłonność do opóźnień widać u wykonawców inwestycji kolejowych. W firmach budujących drogi szynowe i kolej podziemną (PKD 4212Z) zaległości ma 11,44 proc. podmiotów — ponad dwukrotność średniej dla całego sektora. W robotach drogowych i autostradowych (PKD 4211Z) udział niesolidnych płatników to 7,75 proc.

Wartościowo najmocniej przybyło długu u realizujących projekty związane ze wznoszeniem budynków (PKD 4110Z): o 132,6 mln zł (+11,2 proc.) do 1,32 mld zł. Firmy przygotowujące teren pod budowę (PKD 4312Z) zwiększyły zaległości o 31,8 mln zł (+49,6 proc.) do blisko 96 mln zł, a drogowcy (PKD 4211Z) — o prawie 52 mln zł (+14,6 proc.) do 409,2 mln zł.

— Długie łańcuchy podwykonawcze, rosnące koszty i opóźnienia rozliczeń etapów inwestycji kumulują zatory płatnicze — wskazuje w komunikacie dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk BIG InfoMonitor.

W robotach wykończeniowych (PKD 433) odsetek firm z zaległościami nieznacznie spadł — z 3,76 do 3,72 proc. Liczba problematycznych podmiotów zmniejszyła się o 152 do 13 766. Skala zobowiązań wciąż jednak jest duża: łącznie 525 mln zł. Cała grupa specjalistycznych robót budowlanych (PKD 43) miała ponad 2,13 mld zł zaległości, obejmujących 32 281 firm.

Mimo odbicia produkcji budowlano-montażowej w sierpniu (+6,7 proc. r/r według Głównego Urzędu Statystycznego), koszty wykonawstwa rosną. Ceny robót zwiększyły się o 6,2 proc. r/r — najszybciej od maja 2024 r. Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie odnotował w III kwartale poprawę koniunktury, ale nakłady inwestycyjne i ogólna ocena sytuacji gospodarczej wciąż są ujemne.

W badaniu Skaner MŚP (III kw. 2026) firmy budowlane rzadziej niż inne branże zgłaszają spóźnienia płatności od klientów, lecz gdy do nich dochodzi, mocniej uderza to w ich płynność. Częściej też przyznają do opóźnień wobec własnych kontrahentów. W efekcie zator powstały w jednym miejscu szybko przenosi się na kolejne ogniwa. Coraz częściej odpowiedzią są restrukturyzacje — ich dynamika przewyższa wzrost upadłości, co BIG InfoMonitor interpretuje jako szybszą reakcję naprawczą przedsiębiorców.

Branża jest rozdrobniona — według GUS 70 proc. z blisko 800 tys. zarejestrowanych firm działa w specjalistycznych robotach budowlanych (m.in. instalacje, elektryka, wykończenia), często jako podwykonawcy. Na koniec sierpnia w tej grupie było prawie 150 tys. zawieszonych działalności. Tylko w sierpniu 2026 w całym budownictwie zarejestrowano 4596 nowych podmiotów i wyrejestrowano 2760 — największy przyrost netto wśród sekcji polskiej gospodarki.

Zestawienie pokazuje, że zaległości firm budowlanych w Polsce rosną, a największe napięcia skupiają się przy dużych kontraktach infrastrukturalnych, gdzie płynność łańcuchów podwykonawczych jest kluczowa.