15 października w Bydgoszczy: profilaktyka raka piersi

15 października 2025 przypomina nam, że profilaktyka ma realną moc. Każdego dnia w Polsce ponad 50 kobiet słyszy rozpoznanie raka piersi — to wciąż najczęstszy nowotwór złośliwy u kobiet. Do akcji przypominania o badaniach włączyły się także dzieci z „Dobrego Przedszkola 2” w Bydgoszczy. Ten sygnał z miasta jest prosty: nie odkładajmy kontroli zdrowia na później.

Specjaliści z bydgoskiego Centrum Onkologii mówią wprost: o profilaktyce trzeba rozmawiać nie tylko w październiku, ale przez cały rok.

Rak piersi to nowotwór złośliwy — potrafi naciekać okoliczne tkanki i dawać przerzuty. Najczęściej zaczyna się w nabłonku przewodów mlecznych lub pęcherzyków gruczołowych, chorują głównie kobiety, ale zdarzają się też przypadki u mężczyzn. Na ryzyko wpływają zarówno geny, jak i styl życia: nawet 30–40% zachorowań można powiązać z dietą, nadwagą, brakiem ruchu czy nadużywaniem alkoholu. Około 5–10% przypadków ma tło dziedziczne; ryzyko zwiększają mutacje w genach BRCA1 i BRCA2, dlatego w rodzinach z takimi zachorowaniami warto rozważyć poradę genetyczną. Choć najczęściej chorują panie w wieku 50–69 lat, diagnozy coraz częściej dotyczą trzydziesto- i czterdziestolatek, a w Bydgoszczy odnotowano też przypadek u 16-latki — to najmłodsza pacjentka z rozpoznaniem 16 lat. Jak podkreśla prof. Tomasz Nowikiewicz: „Zdrowie mamy w dużym stopniu we własnych rękach”.

Niepokoić powinny: wyczuwalne zgrubienie lub guzek, zmiana kształtu czy asymetria piersi, zmiany skóry (zaczerwienienie, pogrubienie, obrzęk) oraz wydzielina z brodawki — zwłaszcza krwista lub brunatna.

„Nie każdy guzek to rak”, ale zwlekanie bywa groźne. Każdą zmianę powinien ocenić lekarz, bo szybka reakcja często decyduje o zakresie leczenia i rokowaniu.

Wczesne wykrycie otwiera drzwi do skutecznego i mniej rozległego leczenia — to dziś standard potwierdzony badaniami. Problemem pozostaje frekwencja: w Polsce na mammografię zgłasza się tylko 30–40% uprawnionych kobiet, podczas gdy w krajach skandynawskich programy przesiewowe sięgają 90%. Tam wyleczalność raka piersi przekracza 90%, w naszym kraju to około 78%. Na badanie można zapisać się wygodnie przez Centralną e‑Rejestrację w Internetowym Koncie Pacjenta (pacjent.gov.pl) lub w aplikacji mojeIKP. Centrum Onkologii zachęca też do korzystania z dostępnych programów profilaktycznych.

Październik to Miesiąc Świadomości Raka Piersi — w tym czasie w mieście i mediach częściej słychać o profilaktyce. Centrum zaprasza również do śledzenia swoich podcastów.