Nadleśnictwo Bydgoszcz coraz częściej odnawia las naturalnie

Młode drzewa wyrastające spod okapu starych sosen i dębów — taki obraz coraz częściej zobaczysz w lasach przy Bydgoszczy. Nadleśnictwo Bydgoszcz (część Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe) raportuje systematyczny wzrost udziału naturalnych odnowień. To zmienia sposób, w jaki będą wyglądały młode płaty lasu w najbliższych latach.

W tym podejściu nowe pokolenie drzew pojawia się z nasion opadających z dojrzałych drzew albo z odrośli. Proces przebiega samoczynnie, a rola leśników polega na tworzeniu warunków do wzrostu siewek i pilnowaniu, by rozwój nie został zahamowany. Siewki startują w środowisku, do którego są najlepiej dostosowane — korzystają z lokalnych zasobów genetycznych i rosną w klimacie oraz na glebach, które „znają”. To proste w założeniu, ale bardzo wymagające w prowadzeniu, bo liczy się cierpliwość i dobre wyczucie momentu.

Naturalne odnowienia pomagają utrzymać ciągłość pokrywy leśnej, zamiast nagłych „łysych” powierzchni po zrębach. Z czasem przybywa pięter — od runa, przez młodnik, po dojrzałe drzewa — co tworzy drzewostany wielopiętrowe o bogatszej strukturze. Taki układ lepiej znosi suszę, wiatr czy presję szkodników, bo rośliny i mikroorganizmy wzajemnie się „asekurują”. Dla spacerowiczów oznacza to bardziej zróżnicowany krajobraz i chłodniejszy, wilgotniejszy mikroklimat w upały.

Korzyści są wymierne także dla samych lasów: zachowane zostaje lokalne pochodzenie drzew, rośnie różnorodność i odporność ekosystemu, a naturalne procesy przejmują część pracy, którą zwykle wykonywał człowiek. Tam, gdzie warunki na to pozwalają, ta metoda może też obniżać koszty odnowienia — mniej sadzonek, mniej ciężkiego sprzętu, więcej pracy wykonuje przyroda.

Leśnicy podkreślają, że naturalne odnowienie nie w każdym miejscu może całkowicie zastąpić sztuczne sadzenie. Są powierzchnie, na których wybór padnie na sadzonki — bo tak podpowiada siedlisko lub cel hodowlany. Jednak w wielu sytuacjach regeneracja z nasion okazuje się rozwiązaniem skutecznym i stabilnym. Właśnie dlatego udział naturalnych odnowień w Nadleśnictwie Bydgoszcz rośnie — to element zrównoważonej gospodarki leśnej oraz sposób na zwiększanie odporności lasów na zmieniające się warunki środowiskowe.

Co zobaczysz na szlaku? Najpierw kępy siewek pod dojrzałymi drzewami, później młode pokolenie przebijające się ku światłu między pniami, wreszcie gęstszy podszyt i więcej życia na różnych „piętrach” lasu. Ten proces trwa, ale jego efekt zostaje na dekady.