Budki lęgowe w Bydgoszczy: luty to czas na czyszczenie

Zima ściska nocami, a budki lęgowe służą ptakom za noclegownie i tarczę przed wiatrem. Właśnie teraz — do końca lutego — w Bydgoszczy jest najlepszy moment, by zajrzeć do skrzynek i przygotować je na wiosnę. To prosta robota, a efekt jest konkretny: czyste wnętrze to mniej pasożytów i bezpieczniejsze lęgi.

Miasto Bydgoszcz ma na swoim terenie ponad 650 skrzynek dla ptaków, ale też dla nietoperzy i wiewiórek. Samorząd zleca ich regularne czyszczenie, jednak skrzynki na prywatnych posesjach wymagają uwagi właścicieli. W odróżnieniu od naturalnych dziupli, materiał z gniazd w skrzynkach nie ulega rozkładowi, więc zostaje i staje się pożywką dla pcheł czy roztoczy. To uderza w pisklęta i dorosłe ptaki, które najpierw tracą siły, a potem lęgi.

Z roku na rok narasta też „pierzasta poduszka” ze starych gniazd. Wnętrze robi się ciaśniejsze, a jaja i pisklęta lądują bliżej otworu. To skraca drogę drapieżnikom — wystarczy jeden skok kuny albo dziób większego ptaka. Usunięcie starej wyściółki przywraca bezpieczny dystans i miejsce do manewru.

Prawo pozwala na porządki od 16 października do końca lutego. Zimą skrzynki bywają noclegownią, więc przed wiosną warto je jeszcze raz opróżnić z odchodów, traw, mchu i piór. Po otwarciu usuń całą zawartość, a wnętrze przetrząśnij na sucho — bez chemii. Sprawdź stan techniczny: zawiasy, daszek, ścianki i wlot. Jeśli coś się rozeszło, skręć lub wymień element; gdy skrzynka jest spróchniała, lepiej przygotować nową.

Jeśli budkę trzeba było zdjąć z drzewa, zawieś ją po zakończeniu prac w tym samym miejscu i na tej samej wysokości. Zimowi lokatorzy wrócą tam odruchowo, a wiosną nowe pary szybciej ją zajmą. Dobrze przygotowane budki lęgowe to mniejsze ryzyko nieudanych lęgów i czystsze, zdrowsze gniazda.

Dokarmianie zaczynamy od pierwszych mrozów i prowadzimy do początku wiosny. Ważna jest regularność — jeśli karmnik pustoszeje, dosypujmy na bieżąco. Sikorom podajemy niesoloną słoninę i nasiona słonecznika; wróblom i czyżom sprawdzą się mieszanki ziaren, na przykład proso, pszenica czy żyto. Kosom i kwiczołom można zostawić przekrojone jabłka albo gruszki, najlepiej w miejscu osłoniętym od wiatru.

Unikajmy chleba i resztek ze stołu. Nasiąkają wodą, pleśnieją i szkodzą ptakom bardziej niż pomagają. Karmnik i miejsce wysypywania pokarmu czyśćmy z łusek i resztek — porządek ogranicza choroby.

Systematyczne czyszczenie skrzynek na terenach miejskich zapewnia Miasto Bydgoszcz, ale o skrzynki w ogrodach i na działkach najlepiej zadbają ich gospodarze. Tyle wystarczy, by skrzynka znów była bezpieczną kwaterą na nowy sezon.