Żnin odsłania tablice. Powstanie Wielkopolskie wraca do nas

Kamień, zimny od stycznia, a na nim trzy nazwiska, które znów głośno wybrzmiały w Żninie. To gen. Kazimierz Grudzielski, Wiesław Tuchołka i Walerian Daniel — dziś dołączyli do Alei Bohaterów, miejsca, gdzie pamięć o Powstaniu Wielkopolskim nie stygnie nawet po stu latach.

Po co wracać do tamtej zimy 1918? Bo wtedy rozstrzygała się mapa tej ziemi — mówił marszałek województwa kujawsko-pomorskiego Piotr Całbecki w murach Szkoły Podstawowej nr 1 im. Powstańców Wielkopolskich w Żninie. Przywołał rolę premiera Ignacego Jana Paderewskiego i efekt negocjacji z czerwca 1919 w Wersalu. „Gdyby nie Powstanie Wielkopolskie nie byłoby wolnych Kujaw i Pomorza” — podkreślił Całbecki.

Wojewódzkie obchody współorganizowane przez samorząd województwa miały trzy mocne akcenty: mszę w intencji Ojczyzny sprawowaną przez Prymasa Polski, abp. Wojciecha Polaka w kościele św. Floriana, pokaz grup rekonstrukcyjnych na Placu Wolności oraz koncert patriotyczny. Na obchodach byli też przewodnicząca sejmiku województwa kujawsko-pomorskiego Elżbieta Piniewska i wicewojewoda kujawsko-pomorski Piotr Hemmerling, a także przedstawiciele lokalnych władz, służb mundurowych i organizacji patriotycznych. Termin? 9 stycznia, ale atmosfera — zdecydowanie z końca 1918 roku.

Żnin upamiętnia swoich od lat w wyznaczonej kamiennymi tablicami Alei Bohaterów Powstania Wielkopolskiego. W tym roku odsłonięto płyty poświęcone dowódcy frontu północnego gen. Kazimierzowi Grudzielskiemu, pierwszemu w wyzwolonym mieście staroście żnińskiemu Wiesławowi Tucholce oraz Walerianowi Danielowi, uczestnikowi walk o to miasto. To właśnie tu, 11 stycznia 1919 roku, powstańcy wyzwolili Żnin — data wyryta nie tylko w kamieniu.

Sam zryw wystartował 27 grudnia 1918 w Poznaniu z jasnym celem: przyłączyć Wielkopolskę do odradzającej się Polski. Walki błyskawicznie rozlały się na region, a jedne z najcięższych toczono w północno‑wschodniej Wielkopolsce — na terenie ówczesnych powiatów żnińskiego i szubińskiego. Trudny teren, krótki dzień, mróz. I konsekwencja, która przyniosła wolność.

Ranga pamięci ma też wymiar państwowy: Sejm RP w 2021 roku ustanowił 27 grudnia świętem państwowym — Narodowym Dniem Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego. Zajrzyj do Alei Bohaterów Powstania Wielkopolskiego w weekend. To lekcja historii na świeżym powietrzu — dostępna o każdej porze.