Rocznica Bydgoskiego Marca w Bydgoszczy. Główne obchody 19 marca

Przed Kujawsko-Pomorskim Urzędem Wojewódzkim w Bydgoszczy 19 marca spotkali się mieszkańcy i władze, by uczcić 45. rocznicę wydarzeń marcowych. Rocznica Bydgoskiego Marca w Bydgoszczy zaczęła się już wcześniej – 16 marca przy ul. Dworcowej złożono kwiaty pod tablicą upamiętniającą strajk chłopski, który uruchomił lawinę zdarzeń w 1981 roku.

„45 lat temu oczy niemal całego świata zwrócone były na nasze miasto” – mówił Prezydent Bydgoszczy Rafał Bruski. Wojewoda Kujawsko-Pomorski Michał Sztybel dodał: „O tamtych wydarzeniach musimy pamiętać”. Rok 2026 jako Rok Bydgoskiego Marca 1981 uchwaliła Rada Miasta Bydgoszczy, a tę decyzję wsparł Sejmik Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

Uroczystości pod pomnikiem przed Kujawsko-Pomorskim Urzędem Wojewódzkim były punktem wyjścia do dalszej części rocznicowego dnia. Po złożeniu kwiatów i wystąpieniach uczestnicy przeszli do gmachu urzędu na uroczystą sesję Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Wybór miejsca nie był przypadkowy – to tu, w murach dzisiejszego urzędu, toczyły się kluczowe wydarzenia marca 1981 roku.

Podczas sesji sejmiku uhonorowano osoby związane z Ruchem Solidarności. Tadeusz Antkowiak otrzymał Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski. Jan Kryger został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi. Brązowe Krzyże Zasługi trafiły do Macieja Mojzesowicza oraz Stanisława Ormińskiego. Zanim wręczono wyróżnienia, zabrzmiał koncert „Niech zabrzmi wolność” w wykonaniu uczniów, nauczycieli i absolwentów Szkoły Podstawowej nr 1 w Żninie oraz szkolnego chóru Moniuszko.

Rocznicowe akcenty są na wyciągnięcie ręki. Od 16 marca po mieście kursuje tramwaj przypominający o Marcu ’81 – w środku i na zewnątrz nawiązuje do tamtych wydarzeń. Na Moście Staromiejskim czeka plenerowa wystawa poświęcona kluczowym dniom sprzed 45 lat. Na fasadzie gmachu urzędu wisi duży baner z marcowym przesłaniem. To zapowiedź, że tegoroczna Rocznica Bydgoskiego Marca w Bydgoszczy nie kończy się na jednym dniu – pamięć o 1981 roku ma wybrzmiewać przez cały rok.

Iskrą był strajk chłopskiej Solidarności po odmowie rejestracji rolniczego związku. 16 marca 1981 rolnicy próbowali zająć siedzibę WZKiOR, a gdy to się nie powiodło, rozpoczęli okupację gmachu WK ZSL przy ul. Dworcowej 87, domagając się m.in. legalizacji NSZZ RI „Solidarność”.

19 marca 1981 podczas sesji Wojewódzkiej Rady Narodowej, w której uczestniczyła delegacja Solidarności z przewodniczącym bydgoskiego MKZ Janem Rulewskim, obrady nagle zamknięto. Wieczorem oddziały ZOMO siłą usunęły z sali przedstawicieli „S”, bijąc Jana Rulewskiego, Mariusza Łabentowicza i Michała Bartoszcze. Gotowość strajkową ogłosiły zakłady pracy w mieście, a protest rozlał się po kraju.

Po trudnych rozmowach, z udziałem Lecha Wałęsy, 30 marca 1981 uzgodniono porozumienie: władze przyznały bezprawność zamknięcia sesji i użycia siły, związek odstąpił od strajku powszechnego. Ostateczna rejestracja NSZZ Rolników Indywidualnych nastąpiła 12 maja 1981.