Rezerwat „Dęby Węgrzynowskie” otwarty: 11,87 ha lasu

Gmina Strzelno w powiecie mogileńskim ma nowy rezerwat przyrody. 16 czerwca 2026 r. funkcjonowanie „Dębów Węgrzynowskich” zainaugurowali dr Ewa Patalas, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Bydgoszczy, oraz dr inż. Marek Machnikowski, Zastępca Regionalnego Dyrektora i Regionalny Konserwator Przyrody. Uroczyste otwarcie zamyka roczny etap formalności i daje temu miejscu pełną tarczę ochronną. Teraz liczy się codzienna opieka nad starym lasem.

„Dęby Węgrzynowskie” obejmują 11,87 ha lasu oraz otaczającą go otulinę 11,38 ha. Rezerwat znajduje się na terenie gminy Strzelno, w administracji Nadleśnictwa Miradz. Otulina działa jak bufor – ma ograniczać wpływ czynników zewnętrznych i zabezpieczać przyrodnicze serce obszaru. Lokalizacja w południowej części województwa nadaje temu miejscu regionalny ciężar, bo takich starodrzewów nie ma wiele.

Sercem rezerwatu jest naturalny ekosystem grądu środkowoeuropejskiego – żyzny las liściasty, w którym dąb i grab idą w parze. Najpotężniejsze okazy to dęby szypułkowe liczące około 230 lat. Ten drzewostan tworzy schronienie dla wielu rzadkich gatunków roślin i zwierząt, a ciągłość lasu decyduje o jego wartości przyrodniczej. Ochrona w randze rezerwatu ma utrzymać ten układ bez ingerencji, która mogłaby naruszyć jego naturalny rytm. To nowy rezerwat przyrody w Strzelnie z jasnym celem: zachować to, co najcenniejsze w starym lesie.

Historia prawnej opieki nad tym lasem sięga lat 90. XX wieku. Wtedy teren funkcjonował jako powierzchniowy pomnik przyrody, ustanowiony Rozporządzeniem Nr 322/95 Wojewody Bydgoskiego z 29 grudnia 1995 r. (CRFOP: PL.ZIPOP.1393.PP.0409043.1851). Dziś ma status rezerwatu i znajduje się w granicach obszaru Natura 2000 Pojezierze Gnieźnieńskie (PLH300026), co oznacza ochronę ważną w skali całej Unii. Formalnie rezerwat powołano Zarządzeniem RDOŚ w Bydgoszczy z 4 czerwca 2025 r., a już 10 czerwca 2025 r. podpisano dla niego „zadania ochronne” – dokument wyznaczający konkretne działania w terenie. Ten pakiet decyzji tworzy spójny system zabezpieczeń dla starodrzewu.

Podniesienie rangi do rezerwatu porządkuje zasady użytkowania i wzmacnia gwarancję zachowania ekosystemu w stanie jak najbardziej naturalnym. W praktyce to inwestycja w ciszę starego lasu i stabilność siedlisk, które już dziś mają znaczenie ponadlokalne.