Remont elewacji kamienicy z lustrami na Mazowieckiej

Na ul. Mazowieckiej w Bydgoszczy czas na kolejny krok: odnowiona ma być elewacja słynnej „kamienicy z lustrami”. To budynek, który stoi w zwartej pierzei i z ulicy daje bogato zdobioną twarz, a w bramie zaskakuje zupełnie innym światem.

Kamienicę wzniesiono na planie prostokąta, z wydatnym ryzalitem od podwórza. Ma 3 kondygnacje i piwnice, a od początku służyła jako dom mieszkalny. W osi frontu zachował się reprezentacyjny portal z ozdobnymi półkolumnami i głowicami, do tego oryginalna stolarka drzwiowa. Po zachodniej stronie wkomponowano przejazd bramny z naświetlem — rozwiązanie praktyczne i eleganckie jednocześnie.

Symetryczną elewację budują warstwa po warstwie: boniowane partie przy ziemi, płyciny i naczółki okienne z płaskorzeźbami, podziały akcentowane gzymsami oraz pseudoryzality, wzdłuż których poprowadzono rynny. Tuż pod linią dachu widać ozdobne konsole. Zróżnicowane otwory okienne nadają rytm i lekkość — to ten rodzaj detalu, który po remoncie znów „zagra” z całą ulicą.

W 2012 roku artystka Joanna Rajkowska stworzyła tu instalację „Termometry i szklanki”. W bramie i korytarzu prowadzącym do klatek schodowych ułożyła około 700 kg luster. Setki drobnych tafli odbijają światło i ruch ulicy, dając efekt krzywego zwierciadła i nieustannej gry refleksów.

Po latach, w 2021 roku, instalacja przeszła odnowienie — na prośbę Galerii Miejskiej bwa mieszkańcy przynosili potłuczone szkło, z którego uzupełniono ubytki. Od tamtej pory brama stała się fotograficznym przystankiem: zaglądają tu i sąsiedzi, i turyści. Remont elewacji domknie tę historię — wewnętrzny blask i zewnętrzna rama znów będą do siebie pasować.

Mazowiecka łączy ul. Fredry i ul. Pomorską. Wytyczono ją w połowie XIX wieku, wraz z tzw. dzielnicą kolejową i budową dworca. Wokół placu Piastowskiego mieszkali wtedy kolejarze, drobni urzędnicy, nauczyciele i robotnicy warsztatów. Pod adresem Mazowiecka 28 do 1920 roku działały koszary; później, w okresie międzywojennym, mieściły się tu zakłady Galwana wytwarzające metaloporcelanę i wyroby metalowe. Obiekt przebudowano w PRL, a dziś jest siedzibą Wydziału Hodowli i Biologii Zwierząt Politechniki Bydgoskiej.

Ulica krok po kroku odzyskuje formę. W ostatnich latach wspólnoty, prywatni właściciele i ADM wyremontowali już sąsiednie kamienice z numerami 1, 3, 11 i 15, tworzące południową pierzeję. Powstaje nowy miejscowy plan zagospodarowania dla tej części Śródmieścia, a wcześniej przygotowano koncepcję przedłużenia Mazowieckiej od Pomorskiej do ul. Gdańskiej. To rozwiązanie ma lepiej scalić kwartały i jeszcze bardziej ograniczyć ruch na ul. Cieszkowskiego. Po przebudowie kanalizacji ulica zyskała nowe chodniki, a wkrótce przy skrzyżowaniu z ul. Sienkiewicza powstanie zbiornik retencyjny.

Miasto wzmacnia ten proces narzędziami rewitalizacji: dotacjami konserwatorskimi, nakazami remontów, zwolnieniami z opłat za zajęcie pasa drogowego pod ogródki, konkursami oraz przebudowami ulic, chodników i mostów. Odtwarzana jest zieleń, a przy prezydencie działa Rada ds. Estetyki, która opiniuje kluczowe projekty. Swoje interwencje prowadzi też plastyk miasta. Efekt dla mieszkańców jest prosty: więcej odnowionych kamienic, spójna pierzeja i wygodniejsze dojścia — także do tej z lustrami, która po remoncie fasady dołączy do najlepiej utrzymanych adresów na Mazowieckiej.