Pierwsza gwiazdka wigilijna 24 grudnia: Wega czy Kapella?

Nie Księżyc. Tradycja mówi o punkcie światła, który przebija się przez zmierzch i daje sygnał: siadamy do stołu. W tym roku szanse ma prawdziwa gwiazda, nie planeta – i to wcale nie jedna.

Ustalmy prosty plan dla centralnej Polsce. Najpierw zachód – tam, około 16:00, zwykle jako pierwsza wyłapiesz jasny punkt na tle łuny po zachodzie Słońca. Jeśli ta część nieba jest zbyt jasna albo przykryta chmurami, obróć się na północny wschód. Na końcu rzuć okiem na wschód, nisko nad horyzontem. Tyle. Trzy kierunki, w tej kolejności.

Wega – najczęściej wygrywa, bo jest bardzo jasna na zachodnim niebie. W praktyce często widać ją jako pierwszą, mimo jaśniejszego tła po zachodzie Słońca.

Kapella świeci na północnym wschodzie, z jasnością około 0,05 mag. Bywa, że „bije” Wegę nie siłą, tylko kontrastem – ta część nieba szybciej robi się ciemna. Masz odsłonięty północny wschód? Kapella może wyjść przed szereg.

Aldebaran, na wschodzie i niżej, ma około 0,86 mag. Jest słabszy, ale kusi ciepłym kolorem i migotaniem tuż nad horyzontem – to potrafi przyciągnąć wzrok.

Planety? W grze jest Saturn z jasnością bliską 0,99 mag. Najsłabszy w zestawie. Ma szansę „zostać pierwszy” tylko wtedy, gdy chmury schowają jaśniejsze gwiazdy, a on zostanie na czystym skrawku nieba.

Jest bezkonkurencyjnie najjaśniejszy, ale w tradycji nie gra. Pierwsza gwiazdka wigilijna to punktowe światło: gwiazda albo, wyjątkowo, planeta. Księżyc odpada z definicji.

Trzymaj się kolejności: najpierw zachód (Wega), potem północny wschód (Kapella), na końcu wschód (Aldebaran). Przy selektywnym zachmurzeniu Saturn może zaskoczyć, ale to scenariusz awaryjny. Chcesz zwiększyć szanse? Bądź gotów tuż po 16:00 i zerknij w dwa pierwsze kierunki bez zwłoki.

W skrócie dla wieczerzy: wyjdź na dwór, ustaw się twarzą do zachodu i poluj na Wegę. Jeśli nic nie mruga – pół obrotu w lewo, Kapella często wygrywa kontrastem. Proste.