Nowe zasady żywienia w szkołach od 1 września 2026

We wtorek, 1 września 2026, zacznie obowiązywać nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia regulujące sprzedaż żywności w szkolnych sklepikach i wymagania dla posiłków w stołówkach. Zmiany mają wspierać zdrowie uczniów i nawyki, które wyrabiają się właśnie w szkole i przedszkolu.

Przepisy obejmą przedszkola, szkoły i inne jednostki systemu oświaty, w których działa sklepik lub prowadzona jest stołówka. To ramy dla całej oferty żywieniowej na terenie placówki — od kanapek i przekąsek po obiady wydawane w ramach żywienia zbiorowego. Dokument — „Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 16 lutego 2026 r. w sprawie grup środków spożywczych…” — wchodzi w życie 1 września 2026.

Nowe standardy przesuwają akcent w stronę produktów roślinnych. W praktyce oznacza to większy udział warzyw i owoców, częstsze sięganie po produkty pełnoziarniste oraz promowanie zasad tzw. diety planetarnej — czyli modelu żywienia, który łączy troskę o zdrowie z odpowiedzialnością za środowisko. W menu stołówkowym pojawi się obowiązkowa potrawa roślinna serwowana raz w tygodniu, a potrzeby osób niespożywających produktów odzwierzęcych mają być uwzględniane.

Zmiany dotyczą także napojów i sposobu gotowania. Woda ma być podstawowym napojem dla dzieci i młodzieży, a ilość dodawanych cukrów w napojach przygotowywanych na miejscu zostanie ograniczona. Zupy co najmniej dwa razy w tygodniu będą gotowane na wywarach warzywnych. Przepisy zachęcają ponadto do korzystania z produktów lokalnych lub ekologicznych — jeśli jest to możliwe.

To nie tylko kierunek „więcej roślin, mniej cukru”. Wymagania zakładają również konsekwentne sięganie po pełnoziarniste pieczywo, kasze i makarony oraz budowanie posiłków tak, by wspierały codzienną energię uczniów — bez nadmiaru soli i tłuszczu.

Państwowa Inspekcja Sanitarna, która edukuje i nadzoruje żywienie w placówkach oświatowych, tylko w 2025 r. skontrolowała 14 426 obiektów żywności i żywienia działających w szkołach i przedszkolach. W zdecydowanej większości wymagania były realizowane prawidłowo — doświadczenia z nadzoru i edukacji zostały wykorzystane do dopracowania nowych rozwiązań.

Rodziców uspokaja jeden ważny punkt: zmiany dotyczą wyłącznie oferty dostępnej na terenie placówki. Posiłki i przekąski przygotowywane w domu — i przynoszone przez dzieci — nie podlegają nowemu rozporządzeniu. To dyrektorzy, intendentki i prowadzący sklepiki dostosują ofertę tak, by codzienny wybór w szkole wspierał zdrowe nawyki.

Główny Inspektorat Sanitarny rozwija działania informacyjno-edukacyjne, m.in. w ramach programu „Trzymaj Formę!”. Wśród dostępnych materiałów znajdują się praktyczne publikacje, np. „Obiady szkolne. 60 propozycji zbilansowanych zestawów” oraz poradniki o diecie roślinnej i ograniczaniu mięsa w jadłospisie. Zebrane materiały można znaleźć na stronie NCEŻ.

Pełny tekst rozporządzenia z 16 lutego 2026 r. opisuje grupy środków spożywczych dopuszczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży oraz wymagania wobec żywienia zbiorowego — to z niego wynikają zmiany w sklepikach szkolnych i stołówkach.