Monety i banknoty Stanisława Augusta. Wystawa przy Gdańskiej 4

„Polskie monety banknoty i medale z czasów Stanisława Augusta Poniatowskiego” – tak nazywa się ekspozycja, którą od 25 listopada zobaczymy w Muzeum Okręgowym w Bydgoszczy. Wystawa działa w gmachu przy Gdańskiej 4, tuż przy codziennych trasach wielu bydgoszczan, i zaprasza do spojrzenia na osiemnaste stulecie przez pryzmat małych, lecz ważnych przedmiotów.

Kuratorzy z Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy prowadzą przez lata panowania ostatniego króla Polski – od projektów monet i medali po pierwsze banknoty. To historia idei i rzemiosła: jak kształt graficzny, napisy i symbole opowiadały o państwie w czasie reform i kryzysów. Wystawa startuje we wtorek i jest dostępna w muzealnym budynku przy Gdańskiej 4.

W bydgoskich zbiorach znajduje się 320 monet i medali oraz 46 banknotów z okresu panowania Stanisława Augusta Poniatowskiego. Trafiły tu różnymi drogami: jako dary, zakupy i nabytki z prywatnych kolekcji – w tym m.in. od Stanisława Niewiteckiego – a także jako znaleziska z regionu. Tradycja gromadzenia numizmatów w mieście jest naprawdę długa: sięga roku 1880, gdy działało Towarzystwo Historyczne w Bydgoszczy. To dzięki temu dzisiaj możemy obejrzeć szerokie spektrum ówczesnego mennictwa i medalierstwa.

Stanisław August Poniatowski osobiście angażował się w wygląd monet i medali: zlecał prace najlepszym artystom, dopracowywał ikonografię, akceptował projekty. Jak podkreśla Muzeum Okręgowe w Bydgoszczy, „numizmaty z jego panowania wyróżniają się elegancją”. Reformy trwały latami i odpowiadały na zmieniającą się sytuację kraju. W 1794 roku, w trakcie powstania kościuszkowskiego, do obiegu trafiły pierwsze polskie banknoty – ważny znak finansowych przeobrażeń i społecznej mobilizacji. Osobnym punktem odniesienia pozostaje otwarcie 10 lutego 1766 roku Mennicy Warszawskiej, które stanowiło fundament dla nowoczesnego systemu pieniężnego epoki.

Inspiracją do przygotowania wystawy jest lokalna historia: zdobycie Bydgoszczy przez korpus generała Jana Henryka Dąbrowskiego 2 października 1794 roku, w czasie insurekcji kościuszkowskiej. Ekspozycja otwiera się też w roku okrągłych rocznic związanych z królem: 261. rocznicy koronacji, 230. rocznicy abdykacji oraz 260. rocznicy uruchomienia Mennicy Warszawskiej. Te daty porządkują opowiadaną tu historię – od królewskich decyzji po przedmioty, które trzymano w dłoni każdego dnia.

Dla bydgoszczan to nie tylko lekcja historii. To także spotkanie z własną muzealną tradycją, rozwijaną od pokoleń – od sal przy Gdańskiej 4 po dawne inicjatywy Towarzystwa Historycznego. Warto zajrzeć i zobaczyć, jak polityka, sztuka i ekonomia mieszczą się na krążku metalu, na kawałku papieru.