Kujawsko-Pomorskie na Liście Polskiego Dziedzictwa Filmowego?

Na stół wjeżdża główne danie: Lista Polskiego Dziedzictwa Filmowego. Wybierasz jeden tytuł i do 25 stycznia zgłaszasz go przez formularz na stronie Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego. Proste. Decyzja zostaje w kulturze na lata.

Stawka jest duża. Dziś na liście jest 70 filmów, a co roku dołącza kolejnych 10 filmów. Publiczność ma głos — to Ty wskazujesz, co dopiszemy do pamięci zbiorowej.

Zasada jest jasna: jeden film na osobę, produkcja polska z lat 1905–2006. Może to być fabuła, dokument, animacja albo eksperyment — krótki lub pełny metraż. Warunek wieku: minimum 20 lat. I limit autorów: każdy reżyser może znaleźć się na liście najwyżej dwa razy. Formularz jest dostępny online na stronie FINA — TUTAJ.

Region nie startuje od zera. Dzięki aktywności Funduszu Filmowego Kujawy Pomorze i pracy twórców sprzed jego powstania mamy tu produkcje, o których mówi się od dekad. To ponad 150 filmów związanych z województwem. Na liście LPDF jest jak na razie jeden klasyk nakręcony m.in. w Toruniu — „Rejs” Marka Piwowskiego (premiera 1970). Czas to zmienić.

Dla porządku — i żeby ułatwić wybór — przypominamy tytuły z naszego podwórka, które wskazano jako warte uwagi. W zestawieniu są: „1409 – afera na zamku Bartenstein” (2005), reż. Rafał Buks i Paweł Czarzasty; „Ballada o czwartej powiatowej” (2003), reż. Leszek Ciechoński; „Blizna” (1976), reż. Krzysztof Kieślowski; „Car Dymitr Samozwaniec” (1921), reż. Maksymilian Hauschild; „Celuloza” (1953), reż. Jerzy Kawalerowicz.

Dalej: „Chaos” (2005), reż. Xawery Żuławski; „Cyfrowa moralność” (2003), reż. Leszek Ciechoński; „Jestem” (2005), reż. Dorota Kędzierzawska; „Kolorowe pończochy” (1960), reż. Janusz Nasfeter; „Komu nawiązkę” (2003), reż. Leszek Ciechoński; „Kto nigdy nie żył” (2006), reż. Andrzej Seweryn; „Kuracja” (2004), reż. Maciej Cuske.

Klasyka sprzed lat: „Ludzie Wisły” (1938), reż. Aleksander Ford, Jerzy Zarzycki; „Magdalena” (1929), reż. Konstanty Meglicki; „Mój stary” (1962), reż. Janusz Nasfeter; „Ogniem i mieczem” (1999), reż. Jerzy Hoffman; „Owoce miłości” (2001), reż. Marek Żydowicz; „Panienka z chmur” (1931), reż. Bernard Marwiński.

Jest też: „Piątka z ulicy Barskiej” (1953), reż. Aleksander Ford; „Pod gwiazdą frygijską” (1954), reż. Jerzy Kawalerowicz; „Podwójna izolacja” (2006), reż. Leszek Ciechoński; „Prawo i pięść” (1964), reż. Jerzy Hoffman, Edward Skórzewski; „Przystań” (1997), reż. Jan Hryniak; „Regulamin z bidula” (2006), reż. Leszek Ciechoński.

Nie brakuje tytułów z lat 80. i 90.: „Rok spokojnego Słońca” (1984), reż. Krzysztof Zanussi; „Rynek” (1982), reż. Danuta Halladin; „Sam pośród swoich” (1984), reż. Wojciech Wójcik; „Sąsiedzi” (1969), reż. Aleksander Ścibor-Rylski; „Stara baśń. Kiedy słońce było bogiem” (2003), reż. Jerzy Hoffman; „Strzelno” (1957), reż. Tadeusz Jaworski.

W zestawieniu figurują także: „Tatarak” (2009), reż. Andrzej Wajda; „Wiosna panie sierżancie” (1974), reż. Tadeusz Chmielewski; „Władysław Kozioł – twórczość witrażownicza” (2005), reż. Marek Żydowicz; „Wrony” (1994), reż. Dorota Kędzierzawska; „Wściekły” (1979), reż. Roman Załuski; „Wśród nocnej ciszy” (1978), reż. Tadeusz Chmielewski; „Z dnia na dzień” (1929), reż. Józef Lejtes; „Zapomniana symfonia” (2001), reż. Leszek Ciechoński.

Start projektu miał mocny akcent: inauguracja odbyła się 27 października 2025, w Światowym Dniu Dziedzictwa Audiowizualnego, podczas obchodów 70-lecia FINA. Wokół listy toczy się rozmowa — przeglądy, spotkania i debaty w kinie Iluzjon. To nie ranking kasowych hitów, tylko kompas pamięci: filmy, które realnie wpłynęły na kulturę, język i wyobraźnię.

Zrób ruch. Sięgnij po tytuł z naszego regionu — i zgłoś go do 25 stycznia. Jedno kliknięcie w formularzu FINA, jeden film więcej w kanonie, który opowiada też o Kujawach i Pomorzu.