GIS: 14,7% nieprawidłowości po 5,7 tys. kontroli gastronomii

„Państwowa Inspekcja Sanitarna dba o to, żeby wakacje w całej Polsce upływały bezpiecznie” — powiedział Główny Inspektor Sanitarny dr Paweł Grzesiowski, podsumowując półmetek lata. To podsumowanie obejmuje kontrole sanepidu w wakacje w Polsce, działania edukacyjne i nowe narzędzia do zgłaszania interwencji.

Od końca czerwca do końca lipca organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej sprawdzały bezpieczeństwo żywności w miejscach odwiedzanych przez turystów. Przeprowadzono 5 733 urzędowe kontrole, z czego 348 interwencyjnie po sygnałach od konsumentów. Nieprawidłowości wykryto w 807 obiektach — to 14,7% skontrolowanych miejsc. Nałożono 538 mandatów na łączną kwotę 145 970 zł.

Kontrole objęły m.in. 4 955 punktów małej gastronomii i żywienia zbiorowego związanego z koloniami i obozami, a także restauracje hotelowe (269) i miejsca pobytu wakacyjnego oferujące wyżywienie, jak pensjonaty, agroturystyki czy schroniska (284).

Najczęstsze uchybienia dotyczyły warunków sanitarno‑higienicznych i wyposażenia, niewłaściwego przechowywania żywności, braku higieny personelu oraz oznakowania produktów — zwłaszcza informacji o alergenach. Dr n. o zdr. Izabela Kucharska, zastępca Głównego Inspektora Sanitarnego, podkreśliła, że część błędów wynika z sezonowej rotacji kadr i startu nowych, wakacyjnych punktów. Dlatego obok kar prowadzono działania informacyjne i szkoleniowe dla przedsiębiorców.

Nadzór objął również duże wydarzenia: od Open’er Festival 2026 w Gdyni i Łódź Summer Festival, przez Slot Art Festival w Lubiążu i Carnaval Sztukmistrzów w Lublinie, po Jarmark Jakubowy w Szczecinie. W praktyce oznaczało to sprawdzanie stoisk, zaplecza i łańcucha dostaw w czasie trwania imprez.

GIS przypomniał też zasady dla okazjonalnej sprzedaży lemoniady i owoców przez dzieci podczas pikników czy festynów: czyste stanowisko, świeże składniki, właściwe chłodzenie i informacja o alergenach. Dzieci powinny działać pod opieką dorosłych.

Dr Paweł Grzesiowski zwrócił uwagę na wzrost zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A. Do połowy lipca potwierdzono w Polsce ponad 1 413 przypadków — ponad czterokrotnie więcej niż rok wcześniej. Źródła zakażeń to głównie szeroko rozumiana gastronomia oraz droga płciowa, przede wszystkim w grupach MSM. GIS zapowiada intensyfikację edukacji, promocję szczepień w grupach ryzyka i nacisk na higienę przygotowywania żywności.

W tle globalnej sytuacji zdrowotnej GIS odnotował, że w Demokratycznej Republice Konga trwa epidemia Eboli, natomiast w Ugandzie zakończono ją 28.07.2026 r. po skutecznym nadzorze kontaktów. Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) oraz Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) oceniają ryzyko zawleczenia tych chorób do Europy jako bardzo niskie. GIS zaleca śledzenie komunikatów Ministerstwa Spraw Zagranicznych, serwisu GIS i map zagrożeń zdrowotnych.

Nowy kanał kontaktu z Państwową Inspekcją Sanitarną działa w aplikacji mObywatel. Od uruchomienia usługi zgłoszono 948 interwencji — głównie z największych miast: Warszawy, Krakowa, Wrocławia, Poznania, Gdańska i Katowic. Ponad 80% zgłoszeń dotyczy obiektów (stan higieniczno‑sanitarny, żywienie, woda, warunki pracy); pozostałe — produktów, przede wszystkim żywności i suplementów diety.

Zgłoszenie można wysłać prosto z telefonu, a trafia ono do Inspekcji tak samo jak formularz online w systemie e‑Sanepid. To skraca drogę reakcji i ułatwia mieszkańcom przekazywanie sygnałów o nieprawidłowościach zauważonych w codziennych miejscach zakupów czy posiłków.

GIS opublikował też wytyczne dla branży beauty. Dokument kierowany do fryzjerów, kosmetologów i kosmetyczek, osób wykonujących manicure i pedicure, tatuatorów oraz piercerów opisuje zasady bezpiecznego świadczenia usług — od warunków miejsca pracy i higieny personelu, przez dobór i użycie narzędzi oraz materiałów, po procedury dekontaminacji. Dr Grzesiowski przypomniał, że właściwe procedury chronią przed zakażeniami, takimi jak WZW B i C, HIV, opryszczka, zakażenia skóry i oczu, grzybice czy choroby pasożytnicze, i że w usługach naruszających ciągłość tkanek wynikają one wprost z przepisów prawa.

Wytyczne — w wersji pełnej i skróconej do pobrania — są dostępne na stronie Głównego Inspektoratu Sanitarnego.