Bydgoszcz: miasto szyfrów. Rejewski wraca na Wyspę

Sobota, 16 sierpnia 2025 r., godz. 12:00–17:00, Wyspa Młyńska w Bydgoszczy. Wstęp bezpłatny.

Na stoisku Fundacji CODEBY można wejść w świat Szyfru Cezara – własnoręcznie zaszyfrować i odszyfrować krótkie wiadomości oraz zrozumieć, dlaczego ta metoda działa.

Kujawsko-Pomorski Specjalny Ośrodek Szkolno‑Wychowawczy nr 1 im. L. Braille’a pokaże praktykę pisma punktowego: od maszyn brajlowskich, przez tyflografiki, po krótkie ćwiczenia „zaszyfruj/odszyfruj Braillem”.

W namiocie Centrum Edukacyjnego ROBOproject czeka SANBOT – interaktywny robot z porcją ciekawostek. Dla młodszych – strefa konstrukcyjna LEGO (DUPLO i Classic). Dla łowców zagadek – programowanie „zakodowanych sejfów”.

Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka zabierze w podróż do szkolnej rzeczywistości z czasów zaboru pruskiego i dwudziestolecia – epoki, w której dorastał Rejewski. W planie m.in. kaligrafia oraz symulator Enigmy.

Centrum Nowoczesności Młyn Wiedzy z Torunia przybliży postać Jerzego Różyckiego i jego „metodę zegara” – oraz zaprosi do rozwiązywania szyfrów: Cezara, szachownicy Polibiusza, czy szyfru książkowego.

Centrum Szyfrów Enigma z Poznania przywiezie przegląd sposobów szyfrowania i narzędzi do utajniania wiadomości.

Biuro Nowych Technologii IPN oprze historię na immersyjnych grach i filmach (m.in. Warsaw Rising, Szybowcowa ’87, Świadectwo poMOCY w technologii VR).

Muzeum Okręgowe im. L. Wyczółkowskiego zaprosi do lat 40. – razem z podpułkownikiem Gwidonem Langerem, szefem Biura Szyfrów, zmierzysz się z zagadkami kryptologicznymi.

Młyny Rothera uruchomią Kryptobox i kącik gier szyfrowych. Do tego – tajniki szyfrów przestawieniowych i możliwość zakodowania własnej wiadomości.

Na finał – obecność Muzeum II Wojny Światowej z Gdańska oraz IPN z Poznania z dodatkowymi kontekstami i opowieściami.

PTTK „Szlak Brdy” poprowadzi dwa spacery miejske po trasie związanej z Rejewskim:

• 13:00 — w języku polskim,

• 15:00 — w języku ukraińskim.

Start i meta: Wyspa Młyńska. Na zakończenie – pamiątkowy dyplom. Zbiórka w namiocie „Punkt info”.

Odbierz kartę w punkcie info i zbieraj pieczątki na stanowiskach wystawców. Co najmniej 6 stempelków = nagrody. Prosto, mobilizująco, z mapą ruchu po wydarzeniu.

Bydgoszcz wzmacnia własną markę „miasto szyfrów”. Rejewski staje się osią, ale opowieść rozpięto między historię, edukację i technologię. Efekt: wydarzenie rodzinne, które wprowadza młodszych w podstawy kryptologii i kodowania, a starszym przypomina realny wkład bydgoszczan w losy II wojny światowej.

Lokalizacja jest centralna i spacerowa. Zaplanuj co najmniej 90–120 minut na przejście kluczowych stanowisk, plus czas na spacer PTTK (jeśli wchodzisz w trasę). Zabierz wodę; część aktywności może generować kolejki – szczególnie przy VR i Kryptoboxie.

Planowanie czasu

Jeśli celem są spacery, ustaw wizytę tak, by przed 13:00 odebrać kartę do gry i zaliczyć 2–3 strefy. Druga fala rodzin zwykle przypada na okolice 14:00–15:00 – wtedy rozważ zamianę VR na stanowiska „analogowe” (Braille, kaligrafia, Polibiusz), by skrócić oczekiwanie.