Bydgoski Marzec ’81 w Bydgoszczy: tramwaj, wystawa i sesja Sejmiku

Na ulicy Dworcowej w Bydgoszczy od 16 marca kursuje tramwaj pamięci, który przypomina o Bydgoskim Marcu 1981. To widoczny znak tegorocznych obchodów, które miasto prowadzi równolegle na mostach i fasadach.

W czwartek obchody wejdą na salę sejmiku — i to w budynku, który pamięta tamten marzec.

Pojazd pamięci jeździ trasą przez ul. Dworcową nieprzypadkowo. To właśnie przy tej ulicy 16 marca 1981 roku rozpoczął się Strajk Chłopski, jeden z impulsów wydarzeń, które przeszły do historii jako Bydgoski Marzec 1981. Na Moście Staromiejskim stanęła plenerowa wystawa z kadrami i komentarzami, a na fasadzie Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy zawisł wielkoformatowy baner. Wybór miejsc buduje pamięć w ruchu: między mostem, ulicą i urzędem, gdzie historia spotyka się z codziennością przechodniów i pasażerów.

To również powrót do adresu, który zapisał się w pamięci miasta. W budynku przy ul. Jagiellońskiej podczas sesji ówczesnej Wojewódzkiej Rady Narodowej brutalnie pobito działaczy Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”. Dzisiejsze symbole nawiązują do tamtych korytarzy i sal.

— „Chcemy, by każdy Polak wiedział, czym był Bydgoski Marzec 1981” — mówi Prezydent Bydgoszczy Rafał Bruski. Wskazuje na 45. rocznicę jako moment wdzięczności wobec ludzi, którzy „cierpieli za to, abyśmy mogli żyć w wolnym kraju”. — „Ta sala już na zawsze związana będzie z wydarzeniami marcowymi” — dodaje Wojewoda Kujawsko-Pomorski Michał Sztybel, zapowiadając szerokie obchody także w szkołach.

Podczas konferencji pojawili się uczestnicy tamtych wydarzeń. Wojciech Mojzesowicz przypomniał: — „Walczyliśmy o prawo do własnego zdania”. Jan Rulewski dodał najważniejszy cel: — „Broniliśmy wolności zrzeszania się i suwerenności narodu”. Współorganizowane z Instytutem Pamięci Narodowej konkursy wiedzy mają przenieść opowieść o Marcu ’81 do klas i na szkolne korytarze.

w najbliższy czwartek w gmachu Urzędu Wojewódzkiego w Bydgoszczy odbędzie się uroczysta sesja Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Po obradach delegacje złożą kwiaty pod pomnikiem upamiętniającym wydarzenia Bydgoskiego Marca ’81, zamykając oficjalną część dnia symbolicznym gestem przy miejscu pamięci.

Rok 2026 decyzją Rady Miasta Bydgoszczy jest Rokiem Bydgoskiego Marca ’81. Sejmik województwa przyjął analogiczną uchwałę, co spina działania miejskie i regionalne jedną rocznicową klamrą. W uzasadnieniach podkreślono odwagę i determinację uczestników oraz wartości, o które walczyli: wolność, samorządność, niezależność i demokrację.

„Bydgoski Marzec 1981” nie jest więc jedynie datą w kalendarzu. To zestaw miejsc, nazwisk i decyzji, które widać dziś na ulicach, mostach i urzędowych salach — dokładnie tam, gdzie czterdzieści pięć lat temu rodziła się zmiana.