Bez paszportu: sztuka w Kujawsko-Pomorskiem utknęła na granicy

15 kwietnia obchodzimy Międzynarodowy Dzień Sztuki – to dobra okazja, by spojrzeć na liczby i zadać kilka niewygodnych pytań o to, jak wygląda sztuka w regionie. Województwo kujawsko-pomorskie odnotowało w 2024 roku wzrost zainteresowania galeriami sztuki. Według danych Urzędu Statystycznego w Bydgoszczy, wystawy odwiedziło 177,9 tysiąca osób – to o 30% więcej niż rok wcześniej. Zorganizowano również 161 wystaw, co oznacza wzrost o 1,9% rok do roku. W tym samym czasie liczba galerii sztuki w regionie zmniejszyła się o 25%.

Dlaczego w kujawsko-pomorskich galeriach brakuje zagranicznej sztuki?

Z opublikowanych danych wynika, że dominują wystawy krajowe. Udział ekspozycji zagranicznych i międzynarodowych jest bardzo niski – niemal niezauważalny na przedstawionych wykresach. Oznacza to, że sztuka spoza Polski pojawia się rzadko lub w ograniczonym zakresie.

Dane nie wskazują na regularność organizowania wystaw o charakterze międzynarodowym. Ich obecność jest marginalna. Brakuje także informacji o powodach takiego stanu rzeczy.

Jakie mogą być konsekwencje braku wystaw międzynarodowych?

Brak wyraźnej obecności sztuki zagranicznej może ograniczać różnorodność oferty galerii sztuki w regionie. Choć liczba wystaw i odwiedzających rośnie, treść tych wydarzeń pozostaje głównie lokalna. W efekcie widzowie mają ograniczony dostęp do zewnętrznych perspektyw kulturowych.

Nie ma informacji, by wystawy międzynarodowe były organizowane regularnie. Z danych nie wynika również, jaka jest struktura organizatorów wydarzeń – czy są to instytucje samorządowe, prywatne, czy inne podmioty.

Czy region wspiera twórców, ale nie otwiera się na świat?

Województwo kujawsko-pomorskie oferuje stypendia artystyczne Marszałka Województwa. Przyznawane są osobom zajmującym się twórczością artystyczną, upowszechnianiem kultury i opieką nad zabytkami. Stypendia mogą być półroczne lub roczne, a ich celem jest realizacja konkretnych projektów lub rozwój zawodowy. Nabór na 2025 rok potrwa od 15 listopada do 16 grudnia.

To forma wsparcia lokalnych artystów, jednak dane nie pokazują, by przekładało się to na szerszą obecność zagranicznej sztuki w regionie.

W województwie organizowany jest również Międzynarodowy Festiwal Filmów Animowanych Animocje. Jest to wydarzenie o zasięgu międzynarodowym, jednak dotyczy filmu animowanego – nie sztuk wizualnych prezentowanych w galeriach.

Kultura bez paszportu nie wyjedzie dalej

Dane pokazują wzrost zainteresowania sztuką w regionie, ale jednocześnie potwierdzają ograniczoną obecność twórczości spoza kraju. Pomimo rosnącej frekwencji i liczby wystaw, oferta pozostaje w dużej mierze krajowa.

Województwo kujawsko-pomorskie rozwija swoją działalność wystawienniczą, lecz nie otwiera się na sztukę międzynarodową. Na podstawie dostępnych danych nie można określić przyczyn tego stanu, ale jego skutki są widoczne w strukturze wystaw i braku różnorodności kulturowej.